Stare Miasto, Rynek, malownicze uliczki

Rynek w Sandomierzu. Widok na Ratusz z rogu ulicy Mariackiej

Tym, co najbardziej kojarzy się z sandomierską starówką na pewno jest gotycki ratusz oraz zabytkowe kamienice okalające dość dużych rozmiarów Rynek.

Sam ratusz pochodzi z przełomu czternastego i piętnastego wieku, dlatego też, choć sama bryła jest renesansowa, można się w nim dopatrzyć pewnych elementów typowych dla gotyckich budowli. Charakterystyczna attyka natomiast powstała w szesnastym wieku. W kolejnym stuleciu powstała wieża. Przez wiele lat budynek pełnił Muzeum Okręgowego. Obecnie w ratuszu, w podziemiach mieści się klub - kawiarnia - restauracja Lapidarium. Na parterze nie mieści się nic, było muzeum. Na pierwszym piętrze mieszczą się dwie sale: w pierwszej obradują radni Rady Miasta Sandomierz, w drugiej odbywają się śluby cywilne. W części attyki, na poddaszu są biura Urzędu Stanu Cywilnego.

Od południowej strony widać zegar słoneczny zaprojektowany przez Tadeusza Przypkowskiego. Jednocześnie to najstarsza część budynku.

Zachodnia strona Rynku zwraca uwagę trzema zabytkowymi kamienicami pochodzącymi z piętnastego i szesnastego wieku. Szczególną wartość stanowią tutaj niuanse architektoniczne, ale nie tylko. W kamienicy Oleśnickich (Rynek 10) w 1570 roku przez przedstawicieli różnych wyznań został podpisany wspólny katechizm. Z dziedzińca kamienicy można zejść do Podziemnej Trasy Turystycznej.

W tak zwanym konwikcie Boboli (Rynek 5) można obejrzeć datowane na 1600 rok malowidło z wizerunkiem Chrystusa Sędziego. Dawniej w tym miejscu znajdował się internat dla uczniów Collegium Gostomianum. Kamienica pod numerem 23 natomiast zachowała swój oryginalny układ i należy do najcenniejszych budowli Sandomierza.

Musisz wiedzieć, że:

  • Rynek główny jest o wymiarach sto na sto dziesięć metrów, więc jest kwadratowy
  • formalnie, z każdego rogu Rynku odchodzi po jednej ulicy, ale jak dobrze się wpatrzymy, to ewidentnie widać, że z każdego rogu Rynku odchodzą jednak dwie
  • Rynek jest pochyły. Różnica wysokości pomiędzy górą a dołem wynosi nawet do piętnastu metrów
  • do sandomierskiego Rynku zakotwiczono niebo. W górnej pierzei, w rogu rynku ustawiono ogromną kotwicę z łańcuchem stojącym ku górze, symbolicznie sięgającym ku niebu. To ulubione miejsce do pamiątkowych fotografii
  • niemalże po środku Rynku stoi zabytkowy Ratusz
  • oprócz dużego, jest też Mały Rynek, połączony z dużym niewielką uliczką
  • wkoło Rynku są kawiarenki, restauracji, sklepy z pamiątkami i liczne galerie sztuki
  • u stóp Ratusza stoi figura Matki Boskiej z osiemnastego wieku, pamiątka po misjach przeprowadzonych przez sandomierskich Dominikanów
  • jest też replika dawnej studni miejskiej, również niemalże u stóp Ratusza, obok figury

Na uwagę zasługuje także adres Rynek 27, która nosi wdzięczną nazwę ?Pod Ciżemką? i należała do Węgra Lazarczyka, piwowara. Tu można zobaczyć renesansowe biforium (czyli podwójne arkadowe okno przedzielone kolumną) oraz oryginalny drewniany strop. Obecnie mieści się tutaj restauracja i hotel "Pod Ciżemką".